Mavzular
Mavzular / Vektorlar
Vektorlar: asosiy amallar
⭐ — imtihonda eng ko'p ishlatiladigan formulalar. · 🟢 — masalani tezlashtiradi · 🟡 — ilg'or daraja · 🔵 — chuqur o'rganish (olimpiada darajasi)
Belgilar va shakllar
- Vektor — kattaligi va yo'nalishi bor kattalik; skalyar — faqat kattaligi bor.
- Birlik vektorlar: , , — mos ravishda , , yo'nalishlarida.
- Komponentli shakl:
- Kattalik-yo'nalish shakli (2D): . O'tkazish:
- komponentlar: ,
- komponentlar : , (chorakni rasm bilan tekshiring)
Asosiy formulalar
- ⭐ Vektor uzunligi (moduli):
- Teng vektorlar: uzunligi va yo'nalishi bir xil, ya'ni barcha komponentlari teng.
- Nuqtaning radius-vektori (position vector):
- Amallar komponentlar bo'yicha bajariladi:
- — ga parallel, uzunligi marta; — teskari yo'nalishda.
- Vektorlar yig'indisi — natijaviy vektor (resultant): .
- ⭐
- ⭐ Birlik vektor:
Misol: bo'lsa, , .
Parallel vektorlar va bir chiziqdagi nuqtalar
- va parallel ⇔ ( — son)
- , , bir chiziqda ⇔
O'rta nuqta va masofa
- Kesma o'rta nuqtasining radius-vektori:
- Ikki nuqta orasidagi masofa:
🟢 Kesmani nisbatda bo'luvchi nuqta
🟢 Uchburchakning og'irlik markazi
🟢 Chiziqli bog'liqmaslik
va nolga teng emas va parallel emas bo'lsa:
Geometrik isbotlarda koeffitsientlarni tenglashtirishga imkon beradi.
🟢 Yo'nalish burchagi (2D)
ning o'qi bilan burchagi: