⭐ — imtihonda eng ko'p ishlatiladigan formulalar. · 🟢 — masalani tezlashtiradi · 🟡 — ilg'or daraja · 🔵 — chuqur o'rganish (olimpiada darajasi)
Asosiy ayniyatlar
- ⭐ tanθ≡cosθsinθ
- ⭐ sin2θ+cos2θ≡1, bundan sin2θ≡1−cos2θ, cos2θ≡1−sin2θ
- Ayniyatni isbotlash usullari: (a) murakkabroq tomonni soddalashtirib, ikkinchi tomonga keltirish; (b) chap−o’ng≡0 ekanini ko'rsatish.
🟡 Boshqa trigonometrik funksiyalar
secθ=cosθ1cosecθ=sinθ1cotθ=tanθ1=sinθcosθ
1+tan2θ=sec2θ1+cot2θ=cosec2θ
🟡 Qo'shish formulalari
sin(A±B)=sinAcosB±cosAsinB
cos(A±B)=cosAcosB∓sinAsinB
tan(A±B)=1∓tanAtanBtanA±tanB
🟡 Ikkilangan burchak
sin2A=2sinAcosAtan2A=1−tan2A2tanA
cos2A=cos2A−sin2A=1−2sin2A=2cos2A−1
🟡 Darajani pasaytirish
sin2A=21−cos2Acos2A=21+cos2A
Bular ∫sin2xdx kabi integrallarda kerak bo'ladi.
🟡 R-shakl (harmonik shakl)
asinθ+bcosθ=Rsin(θ+α)acosθ+bsinθ=Rcos(θ−α)
R=a2+b2,tanα=ab
- Eng katta qiymati R, eng kichigi −R.
🔵 Uchlangan burchak
sin3A=3sinA−4sin3Acos3A=4cos3A−3cosA
🔵 Yig'indini ko'paytmaga aylantirish
sinA+sinB=2sin2A+Bcos2A−BsinA−sinB=2cos2A+Bsin2A−B
cosA+cosB=2cos2A+Bcos2A−BcosA−cosB=−2sin2A+Bsin2A−B
🔵 Ko'paytmani yig'indiga aylantirish
2sinAcosB=sin(A+B)+sin(A−B)
2cosAcosB=cos(A+B)+cos(A−B)2sinAsinB=cos(A−B)−cos(A+B)
🔵 t-formulalar (t=tan2θ)
sinθ=1+t22tcosθ=1+t21−t2tanθ=1−t22t
🟡 (θ radianda, kichik)
sinθ≈θtanθ≈θcosθ≈1−2θ2