⭐ — имтиҳонда энг кўп ишлатиладиган формулалар. · 🟢 — масалани тезлаштиради · 🟡 — илғор даража · 🔵 — чуқур ўрганиш (олимпиада даражаси)
Асосий айниятлар
- ⭐ tanθ≡cosθsinθ
- ⭐ sin2θ+cos2θ≡1, бундан sin2θ≡1−cos2θ, cos2θ≡1−sin2θ
- Айниятни исботлаш усуллари: (а) мураккаброқ томонни соддалаштириб, иккинчи томонга келтириш; (б) чап−ўнг≡0 эканини кўрсатиш.
🟡 Бошқа тригонометрик функциялар
secθ=cosθ1cosecθ=sinθ1cotθ=tanθ1=sinθcosθ
1+tan2θ=sec2θ1+cot2θ=cosec2θ
🟡 Қўшиш формулалари
sin(A±B)=sinAcosB±cosAsinB
cos(A±B)=cosAcosB∓sinAsinB
tan(A±B)=1∓tanAtanBtanA±tanB
🟡 Иккиланган бурчак
sin2A=2sinAcosAtan2A=1−tan2A2tanA
cos2A=cos2A−sin2A=1−2sin2A=2cos2A−1
🟡 Даражани пасайтириш
sin2A=21−cos2Acos2A=21+cos2A
Булар ∫sin2xdx каби интегралларда керак бўлади.
🟡 R-шакл (ҳармоник шакл)
asinθ+bcosθ=Rsin(θ+α)acosθ+bsinθ=Rcos(θ−α)
R=a2+b2,tanα=ab
- Энг катта қиймати R, энг кичиги −R.
🔵 Учланган бурчак
sin3A=3sinA−4sin3Acos3A=4cos3A−3cosA
🔵 Йиғиндини кўпайтмага айлантириш
sinA+sinB=2sin2A+Bcos2A−BsinA−sinB=2cos2A+Bsin2A−B
cosA+cosB=2cos2A+Bcos2A−BcosA−cosB=−2sin2A+Bsin2A−B
🔵 Кўпайтмани йиғиндига айлантириш
2sinAcosB=sin(A+B)+sin(A−B)
2cosAcosB=cos(A+B)+cos(A−B)2sinAsinB=cos(A−B)−cos(A+B)
🔵 t-формулалар (t=tan2θ)
sinθ=1+t22tcosθ=1+t21−t2tanθ=1−t22t
🟡 (θ радианда, кичик)
sinθ≈θtanθ≈θcosθ≈1−2θ2