W3Maktab
KurslarReytingXatolarimPremium
Tanishuv▸
  • Abakus nima? Qisqacha tarix
  • Soroban tuzilishi
  • 0 dan 4 gacha sonlarni koʻrsatish
  • 5 dan 9 gacha sonlarni koʻrsatish
  • Koʻp xonali sonlar
  • Nol va oʻnli kasr
Qoʻshish▸
  • Oddiy qoʻshish (toʻgʻridan-toʻgʻri)
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • Ikkala qoida birga (qoʻshish)
  • Koʻp xonali qoʻshish
Ayirish▸
  • Oddiy ayirish
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • Ikkala qoida birga (ayirish)
  • Koʻp xonali ayirish
Aralash amallar▸
  • Ketma-ket qoʻshish va ayirish
  • Aniqlik va tezlik
Koʻpaytirish▸
  • Koʻpaytirish jadvali va abakusda oʻrin
  • Bir xonali songa koʻpaytirish
  • Koʻp xonali songa koʻpaytirish
Boʻlish▸
  • Boʻlinma taxmini
  • Bir xonali songa boʻlish
  • Koʻp xonali songa boʻlish
Xayoliy abakus▸
  • Abakusni koʻz oldiga keltirish
  • Xayolda qoʻshish va ayirish (1 xonali)
  • Xayolda 2–3 xonali hisob
  • Tezkor hisob
Mavzular
Tanishuv▸
  • Abakus nima? Qisqacha tarix
  • Soroban tuzilishi
  • 0 dan 4 gacha sonlarni koʻrsatish
  • 5 dan 9 gacha sonlarni koʻrsatish
  • Koʻp xonali sonlar
  • Nol va oʻnli kasr
Qoʻshish▸
  • Oddiy qoʻshish (toʻgʻridan-toʻgʻri)
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • Ikkala qoida birga (qoʻshish)
  • Koʻp xonali qoʻshish
Ayirish▸
  • Oddiy ayirish
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • Ikkala qoida birga (ayirish)
  • Koʻp xonali ayirish
Aralash amallar▸
  • Ketma-ket qoʻshish va ayirish
  • Aniqlik va tezlik
Koʻpaytirish▸
  • Koʻpaytirish jadvali va abakusda oʻrin
  • Bir xonali songa koʻpaytirish
  • Koʻp xonali songa koʻpaytirish
Boʻlish▸
  • Boʻlinma taxmini
  • Bir xonali songa boʻlish
  • Koʻp xonali songa boʻlish
Xayoliy abakus▸
  • Abakusni koʻz oldiga keltirish
  • Xayolda qoʻshish va ayirish (1 xonali)
  • Xayolda 2–3 xonali hisob
  • Tezkor hisob

Yuklanmoqda…

W3Maktab — onlayn taʼlim platformasi.

XatolarimPremiumYangilanishlarAloqaLoyiha haqidaShartlarMaxfiylikManbalarTelegram

Yordam
Premium

Abakus / Xayoliy abakus

Abakusni koʻz oldiga keltirishBepul mavzu

NazariyaQoidalarTest

Xayoliy abakus — haqiqiy abakus yo'q paytda donalarni ko'z oldiga keltirib, ularni xayolda surish. Bu qobiliyat mashq bilan rivojlanadi va tez hisoblashning asosi.

Nega xayoliy abakus

Abakusda ko'p mashq qilgan kishi donalarning joylashuvini eslab qoladi. Keyin hisob-kitobni abakussiz, xayolda bajaradi: donalar ko'z oldida turadi va qo'l harakati xayolda takrorlanadi.

Tasavvur qilish bosqichlari

  1. Bir raqam. Bitta o'qni tasavvur qilamiz: yuqori dona (5) va to'rt pastki dona (1). 7 raqami: yuqori dona va 2 ta pastki dona chiziqda.
  2. Ikki raqam. Ikkita o'q: chapdagisi o'nliklar, o'ngdagisi birliklar. 47: o'nliklarda 4 ta pastki dona, birliklarda yuqori dona va 2 ta pastki dona.
  3. Harakat. Donalarning surilishini xayolda takrorlaymiz: 3 ga 1 qo'shsak, bitta pastki dona chiziqqa suriladi va 4 bo'ladi.
47
O'nlik 4, birlik 7

Qo'l bilan yordam

Ko'pchilik xayoliy abakusda barmoqlarni abakus donalari o'rnida ishlatadi: barmoq harakati donaning surilishini eslatadi. Bu usul bola xayolini mustahkamlashga yordam beradi.

Sabr va tartib

Xayoliy abakus birdan chiqmaydi. Avval bir raqam, keyin ikki raqam, keyin oddiy qo'shish va ayirish. Aniqlik tezlikdan muhim: xayolingizdagi abakus aniq bo'lsa, tezlik o'zi keladi.

Aniq tasavvur uchun abakusdagi holatlarni yaxshi bilish kerak: 0–4 raqamlari faqat pastki donalar bilan, 5–9 yuqori dona bilan.

⚠️ Tipik xato. Donalarni ko'z oldiga keltirmay, raqamlarni oddiy sonlar sifatida hisoblash: bunda xayoliy abakusning foydasi qolmaydi.

Oldingi mavzu← Koʻp xonali songa boʻlishKeyingi mavzuXayolda qoʻshish va ayirish (1 xonali) →

Shu sahifada

  • Nega xayoliy abakus
  • Tasavvur qilish bosqichlari
  • Qo'l bilan yordam
  • Sabr va tartib