W3Maktab
KurslarReytingXatolarimPremium
Tanishuv▸
  • Abakus nima? Qisqacha tarix
  • Soroban tuzilishi
  • 0 dan 4 gacha sonlarni koʻrsatish
  • 5 dan 9 gacha sonlarni koʻrsatish
  • Koʻp xonali sonlar
  • Nol va oʻnli kasr
Qoʻshish▸
  • Oddiy qoʻshish (toʻgʻridan-toʻgʻri)
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • Ikkala qoida birga (qoʻshish)
  • Koʻp xonali qoʻshish
Ayirish▸
  • Oddiy ayirish
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • Ikkala qoida birga (ayirish)
  • Koʻp xonali ayirish
Aralash amallar▸
  • Ketma-ket qoʻshish va ayirish
  • Aniqlik va tezlik
Koʻpaytirish▸
  • Koʻpaytirish jadvali va abakusda oʻrin
  • Bir xonali songa koʻpaytirish
  • Koʻp xonali songa koʻpaytirish
Boʻlish▸
  • Boʻlinma taxmini
  • Bir xonali songa boʻlish
  • Koʻp xonali songa boʻlish
Xayoliy abakus▸
  • Abakusni koʻz oldiga keltirish
  • Xayolda qoʻshish va ayirish (1 xonali)
  • Xayolda 2–3 xonali hisob
  • Tezkor hisob
Mavzular
Tanishuv▸
  • Abakus nima? Qisqacha tarix
  • Soroban tuzilishi
  • 0 dan 4 gacha sonlarni koʻrsatish
  • 5 dan 9 gacha sonlarni koʻrsatish
  • Koʻp xonali sonlar
  • Nol va oʻnli kasr
Qoʻshish▸
  • Oddiy qoʻshish (toʻgʻridan-toʻgʻri)
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan qoʻshish
  • Ikkala qoida birga (qoʻshish)
  • Koʻp xonali qoʻshish
Ayirish▸
  • Oddiy ayirish
  • 5 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • 10 ga toʻldiruvchi bilan ayirish
  • Ikkala qoida birga (ayirish)
  • Koʻp xonali ayirish
Aralash amallar▸
  • Ketma-ket qoʻshish va ayirish
  • Aniqlik va tezlik
Koʻpaytirish▸
  • Koʻpaytirish jadvali va abakusda oʻrin
  • Bir xonali songa koʻpaytirish
  • Koʻp xonali songa koʻpaytirish
Boʻlish▸
  • Boʻlinma taxmini
  • Bir xonali songa boʻlish
  • Koʻp xonali songa boʻlish
Xayoliy abakus▸
  • Abakusni koʻz oldiga keltirish
  • Xayolda qoʻshish va ayirish (1 xonali)
  • Xayolda 2–3 xonali hisob
  • Tezkor hisob

Yuklanmoqda…

W3Maktab — onlayn taʼlim platformasi.

XatolarimPremiumYangilanishlarAloqaLoyiha haqidaShartlarMaxfiylikManbalarTelegram

Yordam
Premium

Abakus / Aralash amallar

Ketma-ket qoʻshish va ayirishBepul mavzu

NazariyaQoidalarTest

Ko'p qo'shiluvchi va ayriluvchili ifodalarni abakusda ketma-ket hisoblaymiz: birinchi sonni ko'rsatib, qolganlarini tartib bilan qo'shamiz yoki ayiramiz. Oraliq natijani yozish shart emas: u abakusda turadi.

Tartib

  1. Birinchi sonni abakusda ko'rsatamiz.
  2. Har keyingi sonni ifodadagi ishorasiga qarab qo'shamiz (+) yoki ayiramiz (−).
  3. Hamma amal tugagach abakusdagi son — javob.

Misol. 12 + 7 − 5 + 18 − 9 = ?

QadamAmalAbakusda
012 ni ko'rsatamiz12
1+ 719
2− 514
3+ 1832
4− 923

Natija: 23.

Boshlang'ich
+7
−5
+18
−9

Foydali qoidalar

  • Ifodada ishoralarni diqqat bilan o'qing: bitta adashgan ishora butun natijani buzadi.
  • Ayirishda oraliq natija manfiy bo'lmaydi: abakusda ayriluvchidan kichik son qolmaydi.
  • Qo'shiluvchilarni qaysi tartibda bajarish natijani o'zgartirmaydi, lekin ifodadagi tartibni saqlash xatoni kamaytiradi.

⚠️ Tipik xato. Qadamlardan birida ishorani adashtirish: 14 + 18 o'rniga 14 − 18 qilish.

Oldingi mavzu← Koʻp xonali ayirishKeyingi mavzuAniqlik va tezlik →